Phải hơn 1 tháng nữa mới xây nhà, nhưng bà Tâm (quận Kiến An, Hải Phòng) đã sốt sắng mua tích trữ xi măng vì thấy giá cứ tăng từng ngày. Một tuần trước, chủ đại lý báo giá 1,1 triệu đồng/tấn và cứ mỗi ngày, giá lại nhảy thêm từ 50.000 - 60.000 đồng/tấn. Lo sợ giá sẽ tăng thêm nữa, bà Tâm chấp nhận mua với giá 1,25 triệu đồng/tấn nhưng chủ đại lý không giao hàng ngay và liên tục khất lần. Sau 3 ngày chờ đợi, bà Tâm mới mua được 10 tấn xi măng Hải Phòng với giá 1,35 triệu đồng/tấn, tức là đã bị “mất” thêm 1 triệu đồng cho số xi măng trên. Nhiều người dân khác cũng phải chấp nhận mua xi măng với giá cao để hoàn thiện công trình đang dang dở.

Khảo sát tại Hải Phòng cho thấy, trong 1 tuần qua, nhiều đại lý, nhà phân phối chính thức của Xi măng Hải Phòng, Xi măng Chinfon  liên tục điều chỉnh tăng giá bán theo ngày, thậm chí tăng theo giờ. Ngày 29/3, giá xi măng Hải Phòng là 1,2 - 1,25 triệu đồng/tấn, nhưng đến sáng ngày 30/3, giá đã tăng lên 1,3 triệu đồng/tấn. Giá xi măng tại các đại lý nhỏ cao hơn từ 100.000 - 120.000 đồng/tấn so với đại lý cấp 1.

Lý do mà các đại lý đưa ra là do hàng đang khan hiếm, chi phí vận chuyển, tiền công bốc xếp, các chi phí khác đều tăng…

Dù chấp nhận mua xi măng với giá cao, nhưng khách hàng phải chờ từ 1 - 2 ngày mới được nhận hàng. Thậm chí, đại lý phân phối xi măng Hải Phòng và Chinfon trên đường vòng Cầu Niệm (Hải Phòng) cho biết: “Muốn mua xi măng Chinfon thì phải chờ 1 tuần mới có hàng. Vì nhà máy vừa ngừng lò để bảo dưỡng nên hiện giờ rất khó lấy được hàng”. Còn công ty TNHH Hà Trang, đại lý phân phối chính thức xi măng Chinfon nằm đường Trần Nguyên Hãn (Hải Phòng), thì cho biết: “Nhanh nhất cũng phải ngày hôm sau mới giao hàng”

Tuy nhiên, qua tìm hiểu được biết, Công ty xi măng Chinfon chỉ ngừng sản xuất 10 ngày để bảo dưỡng lò (từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 3) và hiện đang hoạt động bình thường. Nhà máy của Công ty xi măng Hải Phòng cũng chưa có kế hoạch ngừng lò trong năm nay.

Giá xi măng tăng trong thời điểm này dường như khá.... hợp lý. Vì từ cuối năm 2010 đến nay, chi phí đầu vào sản xuất xi măng đang tăng cao. Chẳng hạn như chi phí năng lượng vốn chiếm 45 - 50% giá thành sản xuất xi măng đã tăng như sau: điện tăng 15,3%, xăng dầu tăng 18%, than dự kiến tăng 40%.

Ngoài ra, tỉ giá VND/USD đã tăng 9,3%, lãi suất ngân hàng luôn ở mức cao 17 - 18%/năm. Do bị cắt giảm 17% sản lượng điện trong mùa khô năm 2011, các nhà máy xi măng tại Hải Phòng hiện đang phải chạy máy phát điện bằng dầu với chi phí cao hơn… Có vẻ như đây là những cơ sở để nhà sản xuất tăng giá sản phẩm lên từ 22 - 30% mới đủ bù đắp chi phí. 

Tuy nhiên, có thể không loại trừ nguyên nhân các đại lý kinh doanh xi măng dự đoán giá xi măng sẽ tăng nên tranh thủ gom hàng, tạo khan hiếm “ảo” để đẩy giá lên. Thực tế suốt thời gian vừa qua, không chờ đến khi nhà sản xuất có thông báo chính thức, các đại lý đã tha hồ “hét giá” xi măng.

Theo dự báo, trong năm 2011 sẽ có thêm 7 dự án xi măng đi vào hoạt động, nguồn cung xi măng sẽ dư thừa 5 - 10 triệu tấn.